Ngày 28/8, Thủ tướng phê duyệt Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045. Hai con số nổi bật nhất: 10 thương hiệu AI Việt Nam đủ sức cạnh tranh quốc tế và tối thiểu 8 mô hình AI tiếng Việt, theo VnExpress. Với các thương hiệu đang kinh doanh hoặc nhắm đến thị trường Việt Nam, đây là thay đổi cơ cấu đáng theo dõi ngay từ bây giờ, không phải đến năm 2030 mới tính.
Chiến lược AI quốc gia 2030 cam kết cụ thể những gì?
Chiến lược được VnExpress đưa tin ngày 28/8 đánh dấu bước ngoặt trong cách Việt Nam tiếp cận AI ở cấp nhà nước. Thay vì chỉ “đưa AI vào sản phẩm, dịch vụ”, định hướng mới lấy AI làm năng lực cốt lõi ngay từ khâu xác định bài toán, thiết kế, tổ chức và vận hành.
Các mục tiêu định lượng đến năm 2030, theo VnExpress:
- Top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển AI
- 10 thương hiệu AI Việt Nam có năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế
- Tối thiểu 8 mô hình AI tiếng Việt
- 5 nền tảng AI dùng chung quốc gia (hạ tầng dùng chung cho cả cơ quan nhà nước lẫn doanh nghiệp)
- 100% dịch vụ công trực tuyến tích hợp AI
- 100% hồ sơ thủ tục hành chính được hỗ trợ xử lý bằng AI
Đến năm 2045, mục tiêu xa hơn là lọt top 10 quốc gia châu Á về nghiên cứu, phát triển và làm chủ AI, theo VnExpress. Định hướng dài hạn đặt AI là đòn bẩy để Việt Nam vượt bẫy thu nhập trung bình, tiến lên nhóm nước có thu nhập cao.
Chín trụ cột thực thi bao gồm những gì?
Chiến lược triển khai qua 9 trụ cột, theo VnExpress, bao quát toàn bộ chuỗi từ con người đến quản trị:
- Phát triển nhân lực AI chất lượng cao và phổ cập kỹ năng AI cho toàn lực lượng lao động
- Dữ liệu và hạ tầng dữ liệu (tập dữ liệu dùng để huấn luyện và kiểm thử mô hình AI) là nền tảng quốc gia
- Hạ tầng tính toán: điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu AI
- Nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ AI cốt lõi với nhãn “Make in Viet Nam”
- AI trong quản trị quốc gia, hướng đến nền hành chính hiện đại, thích ứng nhanh
- Chuyển đổi AI toàn diện theo ngành, tập trung lĩnh vực có tác động lớn đến năng suất và an sinh xã hội
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã được tiếp cận sản phẩm AI và đo lường hiệu quả thực tế
- Phát triển hệ sinh thái AI có năng lực thương mại hóa và xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ
- Quản trị AI đảm bảo an toàn, đáng tin cậy và có trách nhiệm
Chiến lược cũng đặt mục tiêu thu hút chuyên gia AI hàng đầu, bao gồm cả chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài, theo VnExpress.
Ý nghĩa với khả năng hiển thị trên AI search là gì?
Nói thẳng: khi ai đó hỏi ChatGPT, Google AI Overviews hoặc Perplexity một câu bằng tiếng Việt, AI sẽ lấy câu trả lời từ nội dung mà nó đã lập chỉ mục (indexing, tức đã đọc và lưu lại trước đó). Khi các mô hình AI nội địa ngày càng mạnh hơn và được dùng rộng rãi hơn, cuộc cạnh tranh để được trích dẫn trong các câu trả lời tiếng Việt của AI sẽ thay đổi đáng kể.
Ba mục tiêu cụ thể trong chiến lược đáng chú ý hơn cả, theo VnExpress:
8 mô hình AI tiếng Việt. Mô hình nội địa mạnh hơn đồng nghĩa với retrieval (cách AI tìm và đưa ra nội dung phù hợp cho một truy vấn) bằng tiếng Việt sẽ chính xác hơn. Mô hình được huấn luyện trên văn bản tiếng Việt xử lý sắc thái ngôn ngữ địa phương, ngữ cảnh và ý định tìm kiếm tốt hơn. Nội dung được cấu trúc để AI có thể trích dẫn sẽ có lợi thế hơn nội dung chỉ tối ưu cho crawler (bot lập chỉ mục trang web) của công cụ tìm kiếm truyền thống.
5 nền tảng AI dùng chung quốc gia. Hạ tầng dùng chung ở quy mô nhà nước có thể trở thành lớp phân phối nội dung, tương tự cách các đợt triển khai băng thông rộng trước đây quyết định nội dung số nào đến được tay ai. Thương hiệu thiết lập khả năng hiển thị sớm trên những nền tảng này có xu hướng tích lũy lịch sử trích dẫn bền theo thời gian.
100% dịch vụ công tích hợp AI. Đây là mục tiêu mà nhiều người đánh giá thấp nhất. Dịch vụ công tạo ra lượng truy vấn lớn, tần suất cao và độ tin cậy cao. Khi các dịch vụ đó được vận hành bởi AI, nội dung mà những hệ thống AI đó đưa ra trở thành câu trả lời mặc định cho hàng triệu truy vấn thông thường. Các nhà cung cấp trong lĩnh vực liền kề như pháp lý, tài chính, y tế, giáo dục nếu được trích dẫn trong các luồng AI đó sẽ hưởng lợi về khả năng hiển thị mà không cần nỗ lực thêm nhiều.
Trọng tâm “Make in Viet Nam” của chiến lược tạo ra một động lực địa phương hóa mà các nền tảng AI toàn cầu chưa giải quyết đầy đủ. Mô hình được huấn luyện chủ yếu trên corpus (tập văn bản lớn dùng để huấn luyện mô hình ngôn ngữ) tiếng Việt có thể ưu tiên nguồn tiếng Việt khác so với mô hình toàn cầu. Thương hiệu xây dựng chất lượng nội dung tiếng Việt ngay từ bây giờ đang thiết lập lịch sử trích dẫn trước khi thị trường mở rộng. Lợi thế người đi trước có giữ được hay không phụ thuộc vào corpus nào mà 8 mô hình theo kế hoạch ưu tiên. Chiến lược chưa xác định điều đó.
Góc nhìn Hingewise
Hiểu đơn giản nhất: “có website tiếng Việt” và “được AI tiếng Việt trích dẫn” là hai chuyện khác nhau, và khoảng cách đó sẽ ngày càng doãng ra.
Ví dụ cụ thể: nếu ai đó hỏi AI “phần mềm kế toán nào phù hợp với doanh nghiệp nhỏ ở Việt Nam?”, AI không tìm trang nào đang chạy quảng cáo mạnh nhất. Nó tìm trang nào giải thích rõ nhất, có cấu trúc rõ ràng nhất, và được nguồn đáng tin cậy khác nhắc đến. Tiêu chí đó khác hoàn toàn so với SEO truyền thống.
Theo nhận định của Hingewise, chiến lược này báo hiệu rằng “đáng được trích dẫn” quan trọng hơn “có nhiều nội dung”. Nội dung chính xác, được cấu trúc rõ, trả lời thẳng câu hỏi cụ thể sẽ được ưu tiên hơn khối lượng nội dung lớn nhưng mơ hồ. Các mục tiêu trong chiến lược mang tính định hướng, nhưng lộ trình chính sách đã rõ và khung thời gian là bốn năm, không phải mười năm.
Cần kiểm tra gì trước khi AI search tiếng Việt bùng nổ?
Nếu thương hiệu của bạn hoạt động tại Việt Nam hoặc phục vụ đối tượng nói tiếng Việt, đây là những điểm cơ bản cần rà soát trước khi các mục tiêu 2030 bắt đầu định hình điều kiện thị trường:
- Nội dung tiếng Việt chủ lực của bạn có trả lời thẳng câu hỏi cụ thể ngay trong đoạn mở đầu không? AI ưu tiên câu trả lời trực tiếp, đủ nghĩa, không cần thêm ngữ cảnh.
- Trang sản phẩm hoặc dịch vụ có được tổ chức bằng tiêu đề rõ và danh sách gạch đầu dòng, thay vì chỉ là khối văn xuôi liên tục?
- Các nguồn tiếng Việt uy tín như báo chí, danh bạ ngành hoặc cổng thông tin chính phủ có nhắc đến tên thương hiệu của bạn không?
- Nội dung có đủ độ chính xác để AI đưa ra mà không cần đính chính không? Thông tin sai dẫn đến bị bỏ qua hoàn toàn, không phải được dẫn kèm cảnh báo.
- Bạn đang sản xuất nội dung trả lời đúng câu hỏi mà khách hàng Việt Nam thực sự đặt ra, hay chỉ dịch nội dung toàn cầu sang tiếng Việt?
Nguồn: VnExpress KHCN, 28/8/2026
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI từ các nguồn dẫn ở trên và đối chiếu với các nguồn đó trước khi đăng. "Góc nhìn Hingewise" là nhận định biên tập của Hingewise, dựa trên khung phân tích và lập trường chúng tôi dùng trong công việc GEO. Cách chúng tôi làm việc: Chính sách biên tập.