Ngày 13/8/2026, FPT Corporation và Mila, viện nghiên cứu AI hàng đầu thế giới trụ sở tại Quebec (Canada), ký thỏa thuận hợp tác giai đoạn mới. Sau 6 năm làm việc chung, hai bên mở rộng sang bốn lĩnh vực AI tiên tiến, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nhân lực và chuyển giao tri thức, theo VnEconomy.
FPT và Mila ký kết những gì trong giai đoạn mới?
Giai đoạn hợp tác mới nhắm vào bốn mảng nghiên cứu chính. Foundation model (hệ thống AI quy mô lớn được huấn luyện trên kho dữ liệu rộng, là nền tảng kỹ thuật đằng sau ChatGPT và các công cụ tương tự). Agentic AI (AI có khả năng tự thực hiện chuỗi hành động nhiều bước, thay vì chỉ trả lời câu hỏi đơn lẻ). Physical AI (AI tích hợp vào robot hoặc phần cứng để tương tác trực tiếp với thế giới thực). Và AI ứng dụng cho bài toán an toàn, an ninh mạng.
Ngoài nghiên cứu, FPT và Mila sẽ tăng cường trao đổi nhà khoa học, mở rộng chương trình chuyển giao tri thức, và đưa kết quả nghiên cứu vào giải quyết các bài toán thực tiễn của khu vực công lẫn doanh nghiệp. Hai bên cũng hướng đến mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước, theo VnEconomy.
Vì sao Chính phủ Việt Nam đứng ra ủng hộ công khai cho thỏa thuận này?
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tham dự và phát biểu trực tiếp tại lễ ký, đặt hợp tác FPT-Mila vào khung chính sách quốc gia. Nghị quyết 57-NQ/TW xác định AI là công nghệ chiến lược Việt Nam cần tập trung phát triển và từng bước làm chủ, theo VnEconomy.
Tinh thần đó được cụ thể hóa bằng một loạt văn bản pháp lý: Nghị định 142/2026/NĐ-CP về thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo; các Quyết định của Thủ tướng về dữ liệu phục vụ AI (804/QĐ-TTg), hệ thống AI có rủi ro cao (33/2026/QĐ-TTg), phát triển nhân lực AI (1528/QĐ-TTg) và công nghệ chiến lược (21/2026/QĐ-TTg), tất cả được dẫn từ phát biểu của Phó Thủ tướng theo VnEconomy.
Phó Thủ tướng cũng cho biết Chính phủ đang xây dựng Chiến lược quốc gia về AI giai đoạn mới và Chiến lược Chuyển đổi trí tuệ nhân tạo quốc gia (AIX), cho thấy khung chính sách quản trị AI vẫn đang được hoàn thiện, chưa khép lại.
Bốn định hướng Phó Thủ tướng đặt ra cho hợp tác FPT – Mila
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị hai bên tập trung vào bốn hướng cụ thể, theo VnEconomy:
- Lấy sản phẩm thực tiễn làm thước đo cuối cùng. Nghiên cứu phải chuyển mạnh từ học thuật thuần túy sang kết quả định lượng: công nghệ lõi, sáng chế và giải pháp thương mại hóa bắt nguồn từ nhu cầu thực của thị trường và xã hội.
- Nhân lực chất lượng cao là hạt nhân quyết định. Đào tạo kỹ sư và chuyên gia AI trình độ cao; tạo đột phá để nhà khoa học trẻ Việt Nam được tham gia các chương trình nghiên cứu toàn cầu và trực tiếp giải quyết các bài toán quốc gia.
- AI an toàn, tin cậy và có trách nhiệm. Minh bạch, bảo mật dữ liệu và an toàn hệ thống phải được coi là điều kiện tiên quyết ngay từ khâu thiết kế. Hai bên được kỳ vọng tiên phong góp phần định hình khung quản trị AI vừa theo chuẩn quốc tế vừa phù hợp thực tiễn Việt Nam.
- Mở rộng hệ sinh thái có tính lan tỏa. Thúc đẩy mô hình liên kết ba bên giữa Nhà nước, Viện nghiên cứu và Doanh nghiệp; tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực trọng điểm gồm sản xuất, y tế, giáo dục và hạ tầng số.
CEO FPT cam kết gì tại buổi lễ?
Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc FPT, khẳng định Nghị quyết 57 và các quyết định liên quan đã tạo hành lang để doanh nghiệp công nghệ chủ động liên kết với trường đại học, viện nghiên cứu, cùng nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi, theo VnEconomy.
Ông Khoa cam kết các nghiên cứu của FPT sẽ luôn gắn với thực tiễn, hướng đến kết quả và sản phẩm cụ thể góp phần giải quyết bài toán quốc gia, đồng thời phát triển nhân lực chất lượng cao và mở không gian cho nhà khoa học trẻ phát triển.
Góc nhìn Hingewise: Giá trị thực của thỏa thuận này nằm ở bài báo khoa học đầu tiên, không phải buổi lễ ký
Một thỏa thuận được ký công khai, có Phó Thủ tướng chứng kiến, có số nghị định rõ ràng, tạo ra thứ mà các công cụ AI search cần để đưa ra câu trả lời: dữ liệu có thể kiểm chứng, từ nhiều nguồn độc lập, gắn với tên tổ chức uy tín.
Thử hình dung thế này. Khi ai đó hỏi ChatGPT hay Perplexity “Đông Nam Á có quốc gia nào đang xây dựng năng lực nghiên cứu AI nghiêm túc?”, câu trả lời được tổng hợp từ các nguồn được lập chỉ mục (indexed) công khai: văn bản chính sách, trang viện nghiên cứu, tin tức lễ ký, các công bố khoa học chung. Một thỏa thuận như FPT-Mila tạo ra nhiều nguồn đó cùng lúc, mỗi nguồn là một điểm trích dẫn tiềm năng, và tên Việt Nam xuất hiện cạnh một tổ chức AI có uy tín học thuật cao.
Điều này hoạt động tương tự ở cấp thương hiệu lẫn cấp quốc gia: câu hỏi không phải “bạn có được nhắc đến không?” mà là “bạn được nhắc đến cùng với nguồn đáng tin, có số liệu cụ thể, trên nhiều tài liệu độc lập không?” Khung chính sách có tên nghị định và số quyết định rõ ràng như Việt Nam đang xây dựng dễ được AI lập chỉ mục hơn nhiều so với một tuyên bố chiến lược mơ hồ. Tính cụ thể chính là thứ làm cho nội dung trở thành có thể trích dẫn được.
Điều VnEconomy chưa đề cập, nhưng đáng theo dõi hơn tất cả: chính là các kết quả nghiên cứu. Các công bố khoa học từ nhà nghiên cứu liên kết với Mila có trọng lượng học thuật đáng kể và thường được các hệ thống AI được huấn luyện trên tài liệu khoa học đưa vào câu trả lời. Nếu FPT và Mila công bố nghiên cứu ứng dụng về mô hình ngôn ngữ tiếng Việt, AI y tế, hay AI sản xuất với thông tin gán tác giả rõ ràng trên arXiv, IEEE hay ACM, những bài báo đó sẽ xuất hiện trong câu trả lời AI cho các truy vấn liên quan trong nhiều năm. Đây là dạng khả năng hiển thị AI bền vững mà phần lớn các thỏa thuận doanh nghiệp không nghĩ đến khi ký.
Theo nhận định của Hingewise, giá trị chiến lược thực sự của thỏa thuận FPT-Mila không nằm ở thời điểm ký kết, mà ở thời điểm bài báo khoa học đồng tác giả đầu tiên được đưa lên kho lưu trữ công khai.
Ba tín hiệu cần theo dõi khi hợp tác này triển khai
- Thời điểm Chiến lược quốc gia về AI giai đoạn mới và chiến lược AIX được công bố chính thức, cùng các mục tiêu đo lường được mà Chính phủ Việt Nam đặt ra.
- Các kết quả nghiên cứu chung của FPT-Mila có được đưa lên các kho lưu trữ học thuật công khai (arXiv, IEEE, ACM) với đủ chi tiết để các pipeline (quy trình) huấn luyện AI và hệ thống retrieval (truy xuất thông tin) lập chỉ mục hay không.
- Mô hình liên kết ba bên (Nhà nước, Viện nghiên cứu, Doanh nghiệp) được vận hành cụ thể như thế nào trong bốn lĩnh vực ưu tiên: sản xuất, y tế, giáo dục và hạ tầng số.
Nguồn: VnEconomy, 13/8/2026