Google đang chạy một chương trình thí điểm được xác nhận chính thức: trả tiền cho nhà xuất bản khi nội dung của họ góp phần tạo ra câu trả lời trong Gemini, AI Overviews và AI Mode. Theo báo cáo của Digiday được Search Engine Journal dẫn lại, ít nhất hàng chục nhà xuất bản đã được tiếp cận, chương trình chạy qua Search Console và Google xác nhận với Digiday đây là thí điểm giai đoạn sớm. Đây là lần đầu tiên Google gắn thanh toán trực tiếp với việc AI sử dụng nội dung, không chỉ với lưu lượng truy cập, cho các trang nằm ngoài các thỏa thuận tin tức đàm phán riêng lẻ.
Chương trình AI contribution pilot trả tiền cho điều gì?
Chương trình có tên “AI contribution pilot”. Theo ảnh chụp màn hình mà Digiday công bố, văn bản hướng dẫn mô tả thanh toán được tính khi nội dung “đóng góp đáng kể” vào một câu trả lời AI, và sự kiện đủ điều kiện là giai đoạn tạo câu trả lời (tức lúc AI của Google dùng nội dung web để định hình câu trả lời đang được xây dựng). Bất cứ điều gì xảy ra sau khi câu trả lời đã tồn tại đều không được tính.
Chính văn bản hướng dẫn của Google vạch ranh giới rõ: “Nội dung web có thể xác nhận sự kiện hoặc được dẫn link trong AI của Google sau khi câu trả lời đã được tạo ra, nhưng những trường hợp đó không đủ điều kiện tính là AI contribution.”
Nói cách khác, được trích dẫn như một đường link trong câu trả lời AI khác hoàn toàn với việc là nguồn grounding (nội dung được dùng làm điểm tựa thực tế trong lúc câu trả lời đang được xây dựng). Ba sản phẩm được chương trình bao gồm là ứng dụng Gemini, AI Overviews và AI Mode, nhiều hơn một bề mặt so với báo cáo hiệu suất AI tổng quát (generative AI performance report) hiện có trong Search Console, vốn chỉ theo dõi AI Overviews và AI Mode theo tài liệu hỗ trợ của Google.
Trong một bài đăng ngày 18/6 được SEJ dẫn lại, Google mô tả chương trình thí điểm là cách thử nghiệm trao thưởng cho nội dung chất lượng cao có đóng góp thực chất vào “tính mới và độ chính xác” của các câu trả lời AI tổng quát. Bài đăng không nêu tên chương trình hay điều khoản thanh toán cụ thể.
Bảng điều khiển thanh toán trong Search Console hoạt động thế nào?
Sau khi đồng ý điều khoản chương trình, nhà xuất bản sẽ thấy một bảng AI contributions xuất hiện trong Search Console, hiển thị thu nhập hàng tháng và một số dữ liệu lịch sử. Theo văn bản hướng dẫn mà Digiday chia sẻ, bất kỳ ai tham gia đều có thể rời đi bất kỳ lúc nào từ phần cài đặt Search Console.
Điều bảng này không cho thấy là cách tính ra con số đó. “Khá là hộp đen,” một giám đốc điều hành có hiểu biết về chương trình nói với Digiday. Theo dõi thu nhập và xử lý thanh toán là hai quy trình tách biệt; khoản thanh toán thực tế gửi đi có thể khác với thu nhập được báo cáo do khấu trừ thuế hoặc ngưỡng thanh toán tối thiểu theo từng địa phương.
Báo cáo hiệu suất AI tổng quát của Google, theo Search Engine Journal, đã triển khai đến toàn bộ trang trên thế giới vào ngày 31/8, cho thấy số lượt hiển thị từ các tính năng AI nhưng không phải số lần nhấp. Bảng AI contribution bổ sung con số thanh toán, nhưng thiếu dữ liệu sử dụng cơ bản để nhà xuất bản có thể xác minh hay phân tích con số đó.
Nhà xuất bản đang tham gia thực sự thấy gì?
Phản ứng từ nhóm nhỏ đã tham gia khá trái chiều. Hai giám đốc nhà xuất bản nói với Digiday rằng những gì họ thấy đến nay còn sơ khai, nhưng thử nghiệm thanh toán trực tiếp vẫn hơn là ngồi chờ referral traffic (lưu lượng giới thiệu từ kết quả tìm kiếm) quay trở lại. Một nguồn thứ ba mô tả kết quả ban đầu là “lạc lõng” so với doanh thu quảng cáo.
Một giám đốc xuất bản nêu mối lo chiến lược: chấp nhận chương trình thí điểm có thể làm yếu vị thế đàm phán tương lai, vì Google có thể chỉ vào đây như bằng chứng về khoản thanh toán đã thực hiện. Luke Stillman, giám đốc điều hành của Madison and Wall, nói với Digiday rằng chương trình có thể “tạo ra một số lợi ích tăng thêm cho nhà xuất bản đồng thời giúp Google giảm rủi ro pháp lý và uy tín xung quanh cách sử dụng nội dung.”
Các thỏa thuận trả tiền nội dung trước đây của Google chạy qua các giao dịch đàm phán riêng lẻ với nhà xuất bản tin tức. Chương trình thí điểm này, ngược lại, chạy qua Search Console và mở ra cho các trang web vượt xa ngoài lĩnh vực tin tức.
Ý nghĩa với khả năng hiển thị trong AI search
Đây là phiên bản ngôn ngữ bình thường của điều đã thay đổi: trước đây, nếu AI của Google dùng bài viết của bạn để xây dựng câu trả lời, cách duy nhất bạn nhận lại giá trị là nếu người đọc cũng nhấp qua trang của bạn. Chương trình thí điểm này tách hai điều đó ra. Nội dung của bạn có thể được dùng làm nguồn và nhận thanh toán, dù có hay không có lượt nhấp nào xảy ra.
Hãy thử tưởng tượng: một trang so sánh sản phẩm được nghiên cứu kỹ mà AI Overviews thường xuyên tham chiếu nhưng hiếm khi dẫn link ra ngoài, dưới mô hình cũ, hoàn toàn vô hình về mặt ROI. Dưới chương trình thí điểm này, nó sẽ xuất hiện như thu nhập.
Có một điều nữa đáng chú ý. Chương trình bao gồm ứng dụng Gemini, vốn hoàn toàn nằm ngoài Google Search. Điều đó có nghĩa là Google đang, ít nhất về nguyên tắc, thừa nhận rằng nội dung được sử dụng bên trong Gemini nên được quy về cho nhà xuất bản đã tạo ra nó. Công thức quy thuộc đó được xây dựng thế nào, và liệu có bao giờ kiểm toán được không, vẫn chưa được công bố.
Khiếu nại “hộp đen” từ những người tham gia sớm không phải phàn nàn nhỏ. Không biết công thức, nhà xuất bản không thể xác minh liệu khoản thanh toán của mình có phản ánh tần suất đóng góp thực tế, chất lượng nội dung, hay điều gì khác. Điều đó khiến khó dùng dữ liệu như một đòn bẩy trong đàm phán tương lai, đây chính xác là rủi ro chiến lược mà một giám đốc xuất bản đã nêu với Digiday.
Góc nhìn Hingewise
Chương trình này ít là câu chuyện doanh thu, mà chủ yếu là câu chuyện đo lường khả năng hiển thị. Trước đây không ai biết trang nào của mình đang thực sự định hình câu trả lời AI, vì không có số liệu nào để nhìn vào. Bây giờ có một con số bằng đô la gắn vào đó, dù còn mờ.
Nhận định của Hingewise: điều quan trọng hơn số tiền thanh toán là Google đang đặt tên cho một sự kiện đóng góp cụ thể gắn với giai đoạn tạo câu trả lời, theo dõi nó qua Search Console, và gắn cho nó một giá trị có thể đo. Đây là cơ sở hạ tầng. Nếu công thức trở nên minh bạch, hoặc nếu chương trình mở rộng sang các bề mặt AI khác, cơ sở hạ tầng này có thể trở thành cách thực chất để đo nội dung nào đang định hình câu trả lời AI, không chỉ xuất hiện gần chúng. Đó là chỉ số quan trọng với bất kỳ thương hiệu nào đang nghĩ đến sự hiện diện trong AI search. Liệu Google có mở rộng tính minh bạch đó hay không là điều đáng theo dõi tiếp.
Trước khi tham gia AI contribution pilot: danh sách kiểm tra nhanh
- Đọc toàn bộ điều khoản chương trình trước khi chấp nhận: nắm rõ bạn đồng ý với gì và liệu điều đó có hạn chế vị thế đàm phán tương lai với Google hoặc các nền tảng AI khác không.
- Kiểm tra xem trang của bạn đã có quyền truy cập báo cáo hiệu suất AI tổng quát trong Search Console chưa, để thiết lập baseline số lượt hiển thị trước khi dữ liệu thanh toán xuất hiện.
- Phân biệt rõ thu nhập (những gì bảng AI contributions báo cáo) và thanh toán thực tế (số tiền gửi đi sau khi khấu trừ thuế và ngưỡng thanh toán địa phương), hai con số này không nhất thiết bằng nhau.
- Đánh giá rủi ro chiến lược: tham gia chương trình có thể bị Google dùng như bằng chứng về khoản thanh toán đã thực hiện trong các cuộc đàm phán tương lai, đặc biệt nếu bạn đang hoặc sẽ đàm phán thỏa thuận nội dung riêng.
- Xác nhận ba sản phẩm được bao gồm (Gemini, AI Overviews, AI Mode) có phù hợp với chiến lược nội dung hiện tại không, vì dữ liệu hiệu suất từ Gemini hiện không xuất hiện trong báo cáo Search Console thông thường.
Nguồn: Search Engine Journal · Google Search Console Support
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI từ các nguồn dẫn ở trên và đối chiếu với các nguồn đó trước khi đăng. "Góc nhìn Hingewise" là nhận định biên tập của Hingewise, dựa trên khung phân tích và lập trường chúng tôi dùng trong công việc GEO. Cách chúng tôi làm việc: Chính sách biên tập.