Tỷ lệ ứng dụng AI trong doanh nghiệp Việt Nam đạt 26% năm 2026, tăng từ 18% năm 2025, theo báo cáo Unlocking Vietnam’s AI Potential 2026 của Strand Partners, một tổ chức nghiên cứu độc lập toàn cầu. Bước nhảy 8 điểm phần trăm này tương đương khoảng 75.000 doanh nghiệp mới bắt đầu ứng dụng AI trong một năm, nâng tổng số lên gần 245.000 đơn vị trên cả nước.
Tốc độ ứng dụng AI nhanh hơn những gì con số tổng cho thấy
Cứ mỗi 7 phút, một doanh nghiệp Việt Nam lần đầu bắt đầu dùng AI. Theo báo cáo Strand Partners, tính ra hơn 8 đơn vị mới mỗi giờ trong suốt năm qua. Ông Eric Yeo, Tổng giám đốc AWS Việt Nam, dẫn số liệu cho thấy tốc độ tăng trưởng 44% theo năm là tín hiệu cho thấy Việt Nam đã chuyển từ “tò mò” sang “cam kết triển khai ở quy mô lớn”.
Điều quan trọng hơn con số là sự dịch chuyển trong tư duy. Báo cáo ghi nhận doanh nghiệp không còn hỏi “có nên dùng AI không” mà đã chuyển sang “làm sao mở rộng những gì đang hiệu quả”. Điểm khởi đầu không còn là chủ đề bàn cãi. Tạo ra tác động đo được mới là cuộc đua thực sự.
Kết quả thực tế đã có, nhưng phần lớn vẫn đang thử nghiệm
Phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn chưa đi sâu: 61% đang ở giai đoạn tìm hiểu hoặc thử nghiệm, chỉ 8% đã tích hợp AI toàn diện vào vận hành cốt lõi, theo dữ liệu Strand Partners. Với nhóm triển khai thực sự, các con số khá cụ thể:
- 72% ghi nhận tăng năng suất đo được (tăng từ 66% năm 2025)
- 64% cho biết AI giúp tăng doanh thu, mức tăng trung bình 15%
- 78% kỳ vọng AI tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng trong những năm tới
Báo cáo đánh giá đây là sự chuyển dịch từ kỳ vọng sang bằng chứng: một năm trước doanh nghiệp nói về AI bằng hy vọng, năm 2026 họ nói bằng số liệu.
Agentic AI là gì, và vì sao nhóm tiên phong đang bỏ xa số còn lại?
Agentic AI (hệ thống AI tự chủ, có thể tự thực hiện chuỗi tác vụ nhiều bước mà không cần người hướng dẫn từng bước) vẫn còn rất mới ở Việt Nam: chỉ 38% doanh nghiệp từng nghe đến khái niệm này, theo Strand Partners. Nhưng những đơn vị đã triển khai đang vượt trội so với nhóm AI nói chung trên mọi chỉ số được theo dõi:
| Chỉ số | Nhóm agentic AI | Nhóm AI nói chung |
|---|---|---|
| Tăng năng suất | 81% | 72% |
| Tăng doanh thu | 73% (tăng trung bình 18%) | 64% (tăng trung bình 15%) |
| Kỳ vọng tăng trưởng nhờ AI | 86% | 78% |
| Hiệu quả vận hành cao hơn | 68% | – |
| Ra quyết định nhanh hơn | 61% | – |
Trong số những doanh nghiệp đã biết đến agentic AI, 46% cho biết có kế hoạch triển khai. TCBS (Techcombank Securities) được dẫn làm ví dụ trong báo cáo khi đang ứng dụng công nghệ này để phục vụ 1,3 triệu người dùng.
Ba điểm nghẽn đang cản đà mở rộng của phần lớn doanh nghiệp
Báo cáo Strand Partners xác định ba khoảng trống cấu trúc đang kìm chân đa số doanh nghiệp.
Chiến lược còn mỏng. 23% doanh nghiệp hiện có chiến lược AI bài bản, gần gấp đôi mức 12% năm 2025, nhưng vẫn là thiểu số. Phần lớn đang mở rộng triển khai nhanh hơn tốc độ chuẩn hoá quy trình quản trị đi kèm.
Đo lường còn yếu. 46% doanh nghiệp cho biết chưa có phương pháp đáng tin cậy để tính ROI (hiệu quả đầu tư) từ AI. Cảm nhận được hiệu quả nhưng chưa chứng minh được bằng con số cụ thể.
Kỹ năng bị hiểu nhầm. 54% coi kỹ năng AI và số hoá là rào cản. Nhưng 57% lại xác định kỹ năng AI quan trọng nhất trong 5 năm tới không phải năng lực kỹ thuật, mà là khả năng phán đoán, cụ thể là diễn giải, kiểm chứng và phản biện kết quả do AI tạo ra. Ngoài ra, 51% doanh nghiệp chưa có hướng dẫn rõ ràng về khi nào nên tin AI, khi nào cần để con người can thiệp. Khoảng trống này đặc biệt rủi ro trong các quyết định có hệ quả cao.
Ngành nào đang đi xa nhất?
Tài chính dẫn đầu với tỷ lệ ứng dụng AI 41%, cao hơn hẳn mức bình quân 26% toàn quốc. Theo dữ liệu Strand Partners, 79% doanh nghiệp tài chính đang dùng AI ghi nhận tăng năng suất, với các ứng dụng trải từ phát hiện gian lận, phân tích dữ liệu đến hỗ trợ ra quyết định. Y tế có tỷ lệ 23% toàn ngành, nhưng trong nhóm đã triển khai, 69% ghi nhận làm được nhiều hơn với nguồn lực ít hơn.
Hai ví dụ thực tế trong báo cáo đáng chú ý. Diaflow, nền tảng điều phối AI (hệ thống phối hợp nhiều công cụ và luồng làm việc AI trong một tổ chức) do đội ngũ Việt Nam xây dựng, đã thu hút hơn 40.000 người dùng với 75% đến từ Mỹ. OmiGroup xây dựng OmiKG, công cụ AI lý luận chẩn đoán bệnh mãn tính dựa trên chuỗi bằng chứng y khoa có thể truy vết, được các chuyên gia xem xét, với đội ngũ chỉ 5 người.
Về pháp lý, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật AI riêng biệt, có hiệu lực từ tháng 3/2026. Báo cáo dẫn lời AWS mô tả đây là khung quản trị nhằm giúp doanh nghiệp ở mọi quy mô triển khai và mở rộng ứng dụng AI với mức độ tự tin cao hơn.
Góc nhìn Hingewise: có AI nội bộ vẫn chưa đủ nếu AI bên ngoài không biết bạn tồn tại
Hàng chục nghìn doanh nghiệp đang chạy AI bên trong tổ chức, nhưng phần lớn bỏ ngỏ một câu hỏi song song: khi khách hàng tiềm năng hỏi ChatGPT, Gemini hay Perplexity về doanh nghiệp làm X ở Việt Nam, liệu tên họ có xuất hiện không?
Dữ liệu Strand Partners xác nhận mức độ ứng dụng AI nội bộ đang tăng nhanh và có thực. Nhưng theo đánh giá của Hingewise, phần lớn trong số gần 245.000 doanh nghiệp được thống kê chưa đặt câu hỏi đó.
Lấy ví dụ cụ thể: một công ty fintech (tài chính – công nghệ) Việt Nam triển khai AI để phát hiện gian lận, kết quả tốt. Nhưng khi đối tác tiềm năng hỏi AI assistant “công ty fintech Việt Nam nào dùng AI để phát hiện gian lận?”, câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào việc thông tin đó có xuất hiện trên website, bài báo và các nguồn bên ngoài dưới dạng cụ thể, có thể trích dẫn hay không. Triển khai nội bộ không tự động tạo ra khả năng hiện diện bên ngoài.
Con số 46% doanh nghiệp không đo được ROI từ AI cũng liên quan trực tiếp đến GEO (generative engine optimization, tức tối ưu nội dung để các công cụ AI có thể tìm thấy và trích dẫn). Doanh nghiệp chưa định lượng được kết quả AI của mình thì cũng khó có nội dung cụ thể, có nguồn gốc để các AI ưu tiên nhắc đến. Minh bạch vận hành và khả năng được AI tìm thấy gắn chặt với nhau hơn nhiều người nghĩ.
Kỹ năng phán đoán mà 57% doanh nghiệp xác định là quan trọng nhất trong 5 năm tới cũng phản ánh điều tương tự ở cấp độ rộng hơn: AI assistant ngày càng được dùng để đưa ra gợi ý, không chỉ tìm kiếm thông tin. Thương hiệu nào được gợi ý phụ thuộc vào chất lượng và độ cụ thể của thông tin đã công bố, không phải quy mô triển khai nội bộ. Đây là điểm mà hầu hết doanh nghiệp đang bỏ sót trong làn sóng ứng dụng AI hiện tại.
6 điều cần kiểm tra trước khi AI bỏ qua doanh nghiệp bạn
- Website có mô tả cụ thể doanh nghiệp dùng AI như thế nào và cho mục đích gì không?
- Các kết quả AI (tỷ lệ tiết kiệm, tốc độ xử lý, số người dùng) có được công bố công khai bằng con số cụ thể không?
- Doanh nghiệp có xuất hiện trong báo chí, báo cáo ngành hoặc nguồn bên thứ ba đề cập năng lực AI không?
- Nội dung website có cấu trúc rõ ràng (heading, danh sách) để AI dễ đọc và trích dẫn không?
- Thông tin về ứng dụng AI có nhất quán trên tất cả kênh (website, LinkedIn, báo chí) không?
- Doanh nghiệp đã đo và công bố ROI từ AI chưa, hay chỉ dừng ở tuyên bố “chúng tôi đang dùng AI”?
Khoảng cách giữa triển khai AI nội bộ và hiện diện AI bên ngoài sẽ tiếp tục doãng rộng khi agentic AI lan rộng. Đây là phần đáng theo dõi nhất trong làn sóng tiếp theo.
Nguồn: VnEconomy Kinh tế số, trích dẫn từ báo cáo Unlocking Vietnam’s AI Potential 2026 của Strand Partners, công bố 2026.
Bài viết được soạn với sự hỗ trợ của AI từ các nguồn dẫn ở trên và đối chiếu với các nguồn đó trước khi đăng. "Góc nhìn Hingewise" là nhận định biên tập của Hingewise, dựa trên khung phân tích và lập trường chúng tôi dùng trong công việc GEO. Cách chúng tôi làm việc: Chính sách biên tập.